“Obezite paradoksu” aşırı kilolu veya obez olma durumunun, belirli hastalık koşullarında yaşadıklarında insanların/hayvanların mortaliteden korunmasına yardımcı olabileceği bulgusunu ifade eder.

Bu paradoksun koruyucu mekanizması açık değildir, ancak daha zayıf vücut kitlesi rezervi ve kaşeksi olmaması önemli rol oynar.

Hayvanlar ve paradoks

Veteriner hekimlikte obezite paradoksunu araştıran çok az sayıda çalışma olmasına rağmen, yakın tarihli bir araştırmada, kronik böbrek hastalığı (KBH) tanısı sırasında vücut ağırlığı 4.2 kg’ın altındaki kedilerin, 4.2 kg ve daha yüksek ağırlıktaki kedilere kıyasla anlamlı olarak daha kısa sağ kalım süresine sahip oldukları gösterildi.

Başka bir çalışmada KBH olan ve 1-3/9 vücut kondüsyon skoruna (BCS) sahip kilolu köpeklerin sağ kalım süresinin orta BCS değerine sahip (4-6/9) ve yüksek BCS değerine sahip (7-9/9) köpeklerle kıyaslandığında anlamlı olarak daha kısa olduğu kanıtlandı. Sağ kalım süresi açısından orta ve yüksek BCS değerine sahip köpekler arasında anlamlı bir fark bulunamadı.

Bu bilgilere ek olarak, KBH gelişimi ve ilerlemesi açısından obezite bir risk faktörü olarak kabul edilir.3

Köpeklerin yüksek yağlı diyetle beslenme sonucu vücut ağırlığının % 50’sinden fazlasını kazandığı bir çalışmada, yüksek yalpı diyet ile beslenen köpekler ve yağsız diyet ile beslenen kontrol grubu karşılaştırıldığında deneysel olarak indüklenen obez köpeklerde;

  • Artmış ortalama arter basıncı ve plazma renin aktivitesi
  • Artmış glomerüler filtrasyon hızı
  • Bowman kapsülünün genişlemesi gibi histolojik değişiklikler
  • Artmış mezanjiyal matriks
  • Glomerüler ve tübüler bazal membranların kalınlaşması
  • Glomerüldeki hücre proliferasyonunun artması

gibi değişikler saptandı. 4

Başka bir araştırmada ise vücut ağırlığının %10-40’ını kaybeden köpeklerde;

  • İdrar spesifik ağırlığının artması
  • İdrar protein kreatinin oranının azalması (UPC)
  • Böbrek hasarının biyolojik belirteçlerinin seviyelerinin azaldığı (homosistein, sistatin ve clusterin)

yoluyla böbrek fonksiyonlarının iyileştiği gösterildi.5

 

Kilo kaybından sonra kreatininde azalma sağlandı. Bu çalışmadaki köpeklerin 8’i, kilo kaybından önce 0.5’ten büyük bir UPC’ye sahipken, kilo kaybettikten sonra sadece 1 köpek bu kategoriye geçti.5

UPC’nin 4-5/9 BCS’li köpekler ve 6/9 veya daha yüksek bir BCS’ye sahip köpeklerde karşılaştırıldığı başka bir çalışmada, gruplar arasında istatistiksel olarak bir fark bulunamadı.6

Konservatif tedavi planı

Peki, KBH olan ve BCS değeri 9/9 olan köpekler için ne yapılmalıdır?

Bu özellikleri taşıyan köpekler, optimal vücut ağırlığına ulaşma açısından bireysel olarak değerlendirilmelidir. Daha ileri aşama KBH olan hayvanlarda kilo kaybı önerilmez, böyle durumlarda KBH tedavisi ve terapötik böbrek diyeti önceliğe sahiptir.

Ek olarak, obez köpekler ve kediler için KBH’nın erken safhalarında; tam bir beslenme değerlendirmesi yapıldıktan sonra ve eğer hasta düzenli olarak izlenebilecekse, kilo verme programı değerlendirilebilir.

Obez hastalar için amaç faza kiloyu ortadan kaldırmaktır, bu nedenle aşırı kalorinin nereden geldiğinin bulunması gerekir. Hastanızın kalori alımını sadece %20 azaltmak bile kilo kaybını tetikleyebilir.

Bu konu;  beslenme konusunda uzman veteriner hekimlere danışmak için de iyi bir fırsat olabilir.

Referanslar

  1. Freeman L, Lachaud MP, Matthews S, et al. Evaluation of weight loss over time in cats with chronic kidney disease. J Vet Intern Med2016;30:1661-1666.
  2. Parker VJ, Freeman LM. Association between body condition and survival in dogs with acquired kidney disease. J Vet Intern Med2011;25:1306-1311.
  3. Zhang X, Lerman LO. Obesity and renovascular disease. Am J Physiol Renal Physiol2015;309:F273-279.
  4. Henegar JR, Bigler SA, Henegar LK, et al. Functional and structural changes in the kidney in the early stages of obesity. J Am Soc Nephrol JASN2001;12:1211-1217.
  5. Tvarijonaviciute A, Ceron JJ, Holden SL, et al. Effect of weight loss in obese dogs on indicators of renal function or disease. J Vet Intern Med2013;27:31-38.
  6. Tefft KM, Shaw DH, Ihle SL, et al. Association between excess body weight and urine protein concentration in healthy dogs. Vet Clin Pathol2014;43:255-260.

 

 

Yanıtlar