Evcil Hayvanlar COVID-19 Bulaştırabilir Mi?

Global bir tehdit haline dönüşen COVID-19 gündemi belirlemeye devam ederken yapılan yeni araştırmalar günden güne yeni sonuçlar ortaya çıkarıyor.

Her geçen gün bilim insanları arasında yeni tartışmalar oluşurken, insanların akıllarındaki bazı sorular cevapsız kalabiliyor. Ancak yeterli araştırma bulunmaması ve hızlı yayılması durumu daha da karmaşıklaştırıyor.

Konu evcil hayvanlar olduğunda ise belirsizlikler hayvan sahiplerini endişelendiriyor. Bize gelen sorular ve bilgi eksikliğinin oluşturduğu kaos ortamı daha da artmadan güncel bilgileri özetleyeceğim bu yazımda bugüne kadar (02.04.2020) elimizdeki araştırma verileri ile evcil hayvanlarımızın COVID-19 ilişkisine yakından bakalım.

kedi ve köpek corona

İnsanlar COVID-19 virüsünü hayvanlara bulaştırabilir mi?

  • Artık COVID-19 virüs enfeksiyonları insan popülasyonunda yaygın olarak dağıldığına göre, bazı hayvanların enfekte insanlarla yakın temas yoluyla enfekte olma olasılığı vardır.
  • Köpek ve kedilerin enfekte insanlarla yakın teması takiben COVID-19 testleri de pozitif çıktı. 
  • Farklı hayvan türlerinin COVID-19 virüsüne duyarlılığını daha iyi anlamak ve duyarlı hayvan türlerindeki enfeksiyon dinamiklerini değerlendirmek için ise çalışmalar devam ediyor.
  • Şu anda, insanlar tarafından enfekte edilen hayvanların COVID-19’un insanlara bulaşmasında rol oynadığını gösteren kanıt yoktur. 

Evcil hayvanımı nasıl koruyabilirim?

Evcil hayvanınızı korumaya kendinizden başlamalısınız. Siz enfekte olmazsanız evcil hayvanınıza bulaştırma riskini önlemiş olursunuz.

COVID-19 pozitif evcil hayvan sahiplerinin hijyen uygulamalarına dikkat etmeleri ( mümkün olduğunca yakın temasta maske takma, yemek vermeden önce veya verdikten sonra el yıkama, yakın temastan kaçınma dahil) ve izole bir ev ortamı sağlamaları gereklidir

Hayvansal ürünlere karşı alınması gereken önlemler var mı?

  • Her ne kadar COVID-19 virüsünün ortaya çıkışı hakkında belirsizlik olsa da, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) önerilerine göre, genel bir önlem olarak, canlı hayvan pazarlarını veya hayvansal ürün pazarlarını ziyaret ederken, genel hijyen önlemlerine dikkat edilmelidir.
  • Hayvanlara ve hayvansal gıda ürünlerine dokunduktan sonra sabun ve su ile düzenli el yıkamasının yanı sıra gözlere, buruna veya ağzına dokunmaktan ve hasta hayvanlarla temasta daha dikkatli olmalısınız.

Kedi Coronavirus (FeCoV) taşıyan kedim COVID-19 için risk grubunda mı?

  • Hayvanlara ve hayvansal gıda ürünlerine dokunduktan sonra sabun ve su ile düzenli el yıkamasının yanı sıra gözlere, buruna veya ağzına dokunmaktan ve hasta hayvanlarla temasta daha dikkatli olmalısınız.

Kedi ve Köpeğimi dezenfekte edebilir miyim?

  • Öncelikle kedi ve köpekler için coronavirüs taşıyıcısının insanlar olduğunu unutmamalısınız. Bu süreçte sağlık durumundan emin olmadığınız kişilerin hayvanlarınıza temasına dikkat etmeniz birinci öncelik olmalıdır.

    Dikkat !
    Evcil hayvanınızı (Bölgesel ve yalnızca patiler dahi olsa) dezenfektanlarla veya alkol jeli, antibakteriyel sabun, alkol veya çamaşır suyu gibi ürünlerle kesinlikle yıkamamalısınız, çünkü bu evcil hayvanınızda cilt yanıkları veya zehirlenmelere neden olabilir. Hayvanınızı yıkamak istiyorsanız (örneğin bir yürüyüşten döndükten sonra) bir hayvan şampuanı veya doğal sabun kullanabilirsiniz.

Kedimin aşıları Covid-19'a karşı korur mu?

  • Şu anda evcil hayvanlarda Covid-19 enfeksiyonuna karşı bir aşı mevcut değildir. Kedinizin aşılarının yapılmış olması sağlığı için önemli olmakla birlikte kedi coronavirusu(FeCoV) için aşılanmış olmasının, Covid-19 için önleyici etki gösterip göstermediği konusunda henüz bir araştırma mevcut değildir.

 1 Nisan 2020 tarihinde Nature Dergisi’nde yayınlanan yeni bir araştırma bilim dünyasında oldukça dikkat çekti. Kedilerin COVID-19 pozitif sahiplerinden hastalık kapabileceği ihtimali virüs hakkında bilinenlerin sorgulanmasına yol açtı.

 Hong Kong’da görülen COVID-19 pozitif köpeğin ardından Belçika’da bir kedide COVID-19  ile karşılaşılması dikkati evcil hayvanlara çekti. Ancak bilim insanları kedigillerin virüsü insanlara bulaştırdığına dair bir kanıt olmadığını söylüyor. Bu nedenle evcil hayvan sahiplerinin henüz panik yapmasına gerek olmadığını belirtiyorlar.

Çin’deki araştırmacıların bulgularına göre köpekler ise enfeksiyona karşı risk grubunda değiller.  Harbin Veteriner Araştırma Enstitüsü’ndeki araştırma ekibi tavukların, domuzların ve ördeklerin ise virüse yakalama ihtimalinin olmadığını açıkladı.

Diğer bilim adamları bulguların ilginç olduğunu söylüyor, ancak kedi sahipleri henüz endişelenmemeli. Virolog Linda Saif’e göre bahsedilen araştırma sonuçları laboratuvar çalışmalarından ve evcil hayvanların gerçek yaşam koşullarını temsil etmeyen deneylere dayanıyor. Hasta kedilerin virüsü insanlara aktarmak için yeterli virüs yoğunluğuna sahip olduğunu gösteren bir kanıt ise bulunmuyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) ise, COVID-19’lu kişilerin, evcil hayvanlarıyla yiyecekleri paylaşmak da dahil olmak üzere yakın teması sınırlandırmasını öneriyor. Ayrıca köpeklerin virüse daha az hassas olduklarını belirtiyor. Araştırmacıların 5 genç köpek üzerine yapılan küçük ölçekli çalışmasında köpeklerin hiçbirinin bulaşıcı virüsü taşımadığı ortaya çıktı.

Hong Kong Şehir Üniversitesi’nde bir epidemiyolog olan Dirk Pfeiffer, kedilerin COVID-19’u kontrol etme sürecinde dikkate alınması gerektiğini, ancak hastalığın yayılmasında önemli bir faktör olmadığını söylüyor.

kedi corona